Jak przygotować się do ciąży? Jakie badania wykonać?
🩸 1. Badania laboratoryjne – ogólny stan zdrowia
Morfologia krwi z rozmazem
– ocena niedokrwistości (szczególnie z niedoboru żelaza),
– wykrycie zaburzeń hematologicznych i stanów zapalnych.
Grupa krwi i czynnik Rh
– identyfikacja kobiet Rh(–),
– ocena ryzyka konfliktu serologicznego i planowanie dalszego postępowania w ciąży.
Glukoza na czczo
– badanie przesiewowe w kierunku zaburzeń gospodarki węglowodanowej,
– w grupach ryzyka: rozważenie hemoglobiny glikowanej lub OGTT (test obciążenia
glukozą).
Gospodarka żelazowa (ferrytyna)
– preferowany parametr oceny zapasów żelaza przed ciążą,
– wczesna suplementacja zmniejsza ryzyko niedokrwistości ciężarnych.
25-OH witamina D
– rekomendowana ocena stężenia i suplementacja przedkoncepcyjna,
– znaczenie dla odporności, implantacji i rozwoju układu kostnego płodu.
🦋 2. Diagnostyka tarczycy
TSH
– badanie rekomendowane u wszystkich kobiet planujących ciążę,
– optymalna wartość TSH przedkoncepcyjnie: < 2,5 mIU/l.
fT4, anty-TPO (wg wskazań)
– szczególnie u pacjentek z wywiadem chorób tarczycy, niepłodnością lub poronieniami,
– nierozpoznana niedoczynność tarczycy zwiększa ryzyko poronień i zaburzeń
neurorozwojowych płodu.
🦠 3. Diagnostyka chorób zakaźnych
Toksoplazmoza (IgG, IgM)
– identyfikacja kobiet seronegatywnych → edukacja w zakresie profilaktyki pierwotnej.
Różyczka (IgG)
– brak odporności stanowi bezwzględne wskazanie do szczepienia przed zajściem w ciążę.
HIV
– badanie przesiewowe rekomendowane u wszystkich kobiet planujących ciążę.
HBsAg, anty-HCV
– wczesna identyfikacja zakażeń wirusowych wątroby.
Kiła (VDRL)
– badanie obowiązkowe w diagnostyce przedkoncepcyjnej i wczesnej ciąży.
CMV (IgG, IgM)
– badanie rozważane indywidualnie, szczególnie u kobiet z ekspozycją zawodową.
4. Diagnostyka ginekologiczna
Cytologia szyjki macicy
– aktualna, zgodna z programem przesiewowym,
– rozważenie testu HPV HR.
USG ginekologiczne
– ocena budowy macicy (wady, mięśniaki),
– diagnostyka przydatków (torbiele, endometrioza).
Badanie piersi
– badanie palpacyjne,
– USG piersi u kobiet <40 r.ż. (wg wskazań).
🧬 5. Badania i konsultacje uzupełniające
Zgodnie z indywidualizacją opieki rekomendowaną przez PTGiP:
- badanie ogólne moczu (bezobjawowa bakteriuria),
- konsultacja stomatologiczna (eliminacja ognisk zapalnych),
- ocena BMI, ciśnienia tętniczego i stylu życia,
- badania genetyczne – w przypadku obciążonego wywiadu rodzinnego lub poronień nawracających.
📍 Zakres badań powinien być zawsze dostosowany indywidualnie do wieku,
wywiadu chorobowego oraz czynników ryzyka pacjentki.
